احاديث و رواياتی چند در مورد کسب رزق و روزی حلال و مذمت ثروت

 

رسول خدا صلى اللّه عليه و آله فرمود: «طلب حلال بر هر مرد و زن مسلمان واجب است».

و فرمود: «كسى كه به شب در آيد در حالى كه به سبب طلب حلال خسته باشد، آمرزيده داخل شب شده است».

و فرمود: «عبادت هفتاد جزء است و افضل همه اجزاء، طلب حلال است».

و در حديثى ديگر وارد است كه فرمود: «عبادت ده جزء است، نه جزء آن در طلب حلال است».

و فرمود: «هر كه از دسترنج خود بخورد، از صراط برق آسا بگذرد».

و فرمود: «هر كه از دسترنج خود بخورد، خداوند با رحمت به وى بنگرد و هرگز عذابش نكند».

                         علم‏اخلاق‏اسلامى ج : 3  ص :  235

و فرمود: هر كه از دسترنج حلال خود بخورد، خداوند درهاى بهشت را به روى او مى‏گشايد تا از هر درى كه بخواهد وارد شود».

و فرمود: «هر كه از دسترنج خود بخورد، در شمار پيغمبران خواهد بود، و پاداش ايشان را خواهد گرفت».

و فرمود: «هر كه براى عفّت نمودن و بى‏نياز شدن از مردم در طلب دنيا و مال حلال باشد و براى خانواده خود و براى مهربانى كردن و راحت رساندن به همسايه سعى و كوشش كند با چهره‏اى چون ماه شب چهارده خداى عز و جل را در قيامت ملاقات كند«»».

و فرمود: «هر كه با پارسائى و پرهيز از حرام در طلب دنيا باشد، درجه شهيدان دارد».

و فرمود: «هر كه چهل روز حلال بخورد خداوند دل او را نورانى مى‏كند، و چشمه‏هاى حكمت را از دل او بر زبانش جارى مى‏سازد».

 

 

خداوند عالم مى‏فرمايد:«يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُلْهِكُمْ امْوالُكُمْ وَ لا اوْلادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ» 63: 9.يعنى: «اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد مشغول نسازد مالها و اولاد شما، شما را از ياد خدا. و كسانى كه چنين كنند ايشان‏اند زيانكاران  منافقون،آيه 9.

                         معراج‏السعادة ج : 2  ص :  353

و باز مى‏فرمايد:«انَّما امْوالُكُمْ وَ اوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ» 8: 28يعنى: «جز اين نيست كه: اموال و اولاد شما، فتنه‏اند از براى شما».«» كه به آنها شما را امتحان مى‏نمائيم.  انفال، (سوره 8)، آيه 28

و حضرت رسول - صلّى اللّه عليه و آله - فرمود كه: «دوستى مال و بزرگى، نفاق را مى‏روياند، همچنان كه آب گياه را مى‏روياند.«» و فرمود كه: «دو گرگ صياد، كه داخل حصار گوسفندى شوند اين قدر از گوسفندان را فاسد نمى‏كنند كه دوستى مال و جاه، دين مسلمانان را فاسد مى‏كند».«» و فرمود: «بدترين امت من مالداران‏اند».«» و فرمودند كه: «دوستان فرزند آدم سه چيز است:

يكى تا وقت مردن با او است، و آن مال است. و ديگرى تا لب گور، همراه او مى‏آيد، و آن اهل و عيال است. و سوم، تا عرصه محشر همراهى او مى‏كند، و آن اعمال است».«» و فرمود كه: «چون روز قيامت شود صاحب مالى را مى‏آورند كه مال خود را به مصرفى كه خدا فرموده است رسانيده است، و مال او نيز در پيش روى او مى‏آيد و چون به صراط مى‏رسد هر جا كه مى‏ايستد و رفتن بر او مشكل مى‏شود مال او مى‏گويد بگذر كه تو حق خدا را در من به جا آوردى. پس ديگرى را مى‏آورند كه اطاعت خدا را ننموده است، و مال او در پشت سر او مى‏آيد چون به صراط رسد هر جا كه ايستد مال او گويد واى بر تو كه در حق خدا كوتاهى كردى. پس چنين خواهد گفت تا او به جهنم افتد و هلاك شود»

و نيز از آن حضرت مروى است كه: «دينار و درهم به هلاكت افكندند كسانى را كه پيش از شما بودند و شما را نيز هلاك خواهند نمود

و در حديثى ديگر از آن حضرت مروى است كه: «در روز قيامت مردى را بياورند كه از حرام در دنيا مال جمع نموده بود و در حرام صرف كرده بود، پس امر شود كه: او را به جهنم افكنند. و ديگرى را بياورند كه مال از حلال جمع كرده و در مصرف حرام خرج نموده. خطاب رسد كه: او را هم به جهنم برند. و مردى ديگر را بياورند كه مال از حرام جمع كرده و به مصرف حلال خرج نموده. خطاب رسد كه: او را نيز به جهنم اندازند. و مردى ديگر را بياورند كه مال از حلال جمع نموده و به حلال خرج نموده باشد خطاب رسد كه: او را بازداريد، شايد در طلب اين مال ضرر به يكى از امورى كه بر او واجب است رسيده باشد، مثل اينكه: نمازى را از وقتش تأخير انداخته يا كوتاهى در ركوع يا سجود يا وضوى آن نموده باشد. عرض كند كه: پروردگارا از حلال كسب كردم و به حلال خرج كردم و هيچ يك از واجبات خود را ضايع نكردم. خطاب رسد:

شايد به جهت اين مال، بر اقران و امثال فخر كرده‏اى. و به مركبى يا جامه‏اى مباهات نموده باشى؟ عرض نمايد: پروردگارا چنين عملى نيز از من سر نزد. و خطاب رسد كه:

شايد كوتاهى و منع نموده باشى حق كسانى را كه من امر كردم كه بدهى از: سادات و يتيمان و مساكين و راه گذران؟ عرض كند كه: نه پروردگارا هيچ حقى را كه امر فرموده بودى ضايع نكردم.

در اين وقت اين جماعت حاضر مى‏شوند و در مقام مخاصمه با آن شخص برمى‏آيند و مى‏گويند: خداوندا مال به او عطا كردى و او را غنى گردانيدى و به او امر فرمودى كه به ما بدهد. اگر از جواب مخاصمه آنها بر آمد و معلوم شد كه حق آنها را داده. و هيچ فخرى و مباهاتى نكرده. و واجبى از او ضايع نشده. خطاب مى‏رسد كه:

بايست و به جا بياور شكر نعمتى را كه به تو عطا فرموده‏ايم از آنچه خورده‏اى و آشاميده‏اى و لذتى كه يافته‏اى».

                         معراج‏السعادة ج : 2  ص :  354

 

مروى به حضرت پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله - عرض كرد كه: چرا من شوق به مرگ ندارم؟ حضرت فرمود: آيا مالى دارى؟ عرض كرد: بلى يا رسول الله.

فرمود: مال خود را پيش روى خويش بفرست، زيرا كه: دل هر كسى همراه مال اوست، اگر پيش فرستاد مى‏خواهد زود به آن برسد و اگر گذاشت مى‏خواهد با آن باشد»

 

حضرت امير المؤمنين - عليه السّلام - درهمى به دست مبارك گرفتند و فرمودند: «تا تو از دست من بيرون نروى نفعى به جهت من ندارى‏

 

 در بعضى روايات رسيده كه: «اول روزى كه سكه درهم و دينار زده شد شيطان آنها را برداشت و بر روى خود گذاشت و بوسيد و گفت: هر كه شما را دوست دارد بنده بر حق من است»

 

حتى اينكه پيغمبر آخر الزمان - صلّى اللّه عليه و آله - فرمود: «پروردگارا قوت آل محمد را به قدر كفاف كن».«» و گفت: «خداوندا مرا زندگانى عطا كن، چون زندگى مسكينان، و بميران، چون مردن مسكينان».«»

 

         بى‏غم و انديشه سود و زيان            نه خيال اين فلان و آن فلان‏

 

         گاه اندر فكر گاو و استرى            گاه آلوده غم اسب و خرى‏

 

شب در خيال طويله و انبار، روز در كار آبيارى و شيار، و غير اين‏ها از افكار بسيار

 

/ 0 نظر / 386 بازدید